Nhạc và lời: Trịnh Công Sơn
Thể loại: Nhạc Vàng
Album:Trịnh Công Sơn ( Trước 1975 )

Giới thiệu

Một bài hát không nhất thiết phải buồn mới hay. Nhưng hầu như những bài hát hay cho đến nay ta còn giữ lại được trong trí nhớ, thường có những giai điệu buồn. Khi một bản tình ca buồn ra đời, không nhất thiết tác giả của nó phải sống trong một câu chuyện tình phụ. Nhưng thường khi sau mỗi cuộc oan trái của tình thì người nhạc sĩ vẫn hay muốn xé vụn lòng mình thành những lời than thở. Lời than thở biến thành âm thanh. Âm thanh liên kết nhau thành giai điệu. Rồi giai điệu ôm lấy lời than thở kia cùng nhau đi qua một quãng đường ngắn để mang cái tâm sự riêng đến với đời chung.

Cái riêng không nhất thiết chỉ cho một người. Một người thì không thể có Tình Yêu. Và không có Tình Yêu thì hạnh phúc, đau khổ với ai. Không hạnh phúc, không đau khổ thì âm nhạc mà làm gì ? Trong đời sống, vì sợ mất nhau mà phải dự phòng than thở trước. Than thở như dự kiến một điều bất hạnh có thể phải xảy ra. Cho nên khi nói đến sự mất mát có thể đó là sự mất mát của người khác chứ không phải của mình. Phút ấy, cái chung bỗng biến thành cái riêng và vì sao lại ái ngại không mang cái riêng để nhờ cõi chung chia sẻ cùng mình.

Ai cũng biết than thở. Than thở là cái nghề chung của loài người mà không cần phải học. Không hề có ranh giới giữa than thở chuyên nghiệp và tài tử. Trong nghệ thuật, hình như nhà thơ và nhạc sĩ là những kẻ có năng khiếu về chuyện thở than. Người viết ca khúc là đứa con riêng của hôn phối giữa thơ và nhạc. Nó thường hay mộng mị, than thở, thở than, bởi nó biết Hạnh Phúc là một dự báo của hư vô.

Hạnh phúc là một điều không bao giờ có thật. Nếu có thật thì những nhà tiên tri vĩ đại đã không nhọc lòng bịa đặt thêm Thiên Ðường và Niết Bàn để làm gì nữa. Cái hạnh phúc ở Trần Gian chính là ý thức được khổ đau. Ðau khổ nên phải biết rộng lòng với nhau hơn, tử tế hơn, độ lượng hơn, biết tha thứ, nhân hậu hơn. Bài học ấy không dề gì, bởi Cuộc Sống cho đến nay điều Thiện vẫn còn vắng bóng.

Có những bản thánh ca trong giáo đường. Có những bài kinh tụng niệm theo nhịp mõ. Người nhạc sĩ vẫn muốn hát lên để xua dần đi điều Ác.

...Triết học Ấn Độ nói rằng nếu ở nơi này v­­­­­­­­­­­­­ừa có một kẻ bõng d­­­ưng giàu lên thì lập tức ở một nơi khác sẽ có một kẻ mất hết sản nghiệp.

Chiều nay ở sân bay vừa đưa tiễn những người thân đi xa. Về nhà, ng­ười bạn tôi nói: ở nơi này vừa thiếu đi bốn ng­ười thì lập tức ở nơi xa xôi kia nhận được thêm bốn ng­ười...

Có môt nỗi buồn ở nơi này thì sẽ có một niềm vui ở chốn khác.

Có một trái tim khổ nạn ở ng­­ười này thì tất nhiên sẽ có mọt trái tim hân hoan ở kẻ khác.

Những ai đã đi đến với đời thì phải có lúc lìa xa nó.

Một cõi đi về...

Trong Phật giáo một trong những "hạnh" cao nhất là hạnh bố thí.
Cho kẻ này nh­ưng sẽ nhận lại ở kẻ khác.

Thanh Tùng nói với tôi: Tôi muốn làm một điều gì đó thật tốt đẹp cho người đã khuất, ng­­ười vợ một đời lo âu tận tuỵ vì tôi.

Vợ Tùng đã một đời cho Tùng nhiều quá thì sẽ nhận được quà tặng ở mät nơi khác. Tùng biết cách cho thì vợ Tùng sẽ nhận được. Những đứa con của vợ Tùng sẽ nhận được. Những thân quyến, bạn h­­ữu của bạn Tùng sẽ nhận được.
Chết là s­ự tan biến của thể xác. Nh­ưng sống không chỉ là sự tồn tại của thân xác. Nhiều ng­ười còn sống mà t­­­ưởng chừng như đã chết. Nhiều người chết mà vẫn còn sống trong trí nhớ mọi ng­ười.

Trong câu chuyện đời chung, kẻ này quên thì người kia phải nhớ. Một ý tưởng chợt tắt để làm mầm chuyển hoá cho một ý tưởng khác nảy sinh.

Cái mất không bao giờ mất hẳn

Cái còn không hẳn mãi là còn.


Lời bài hát

Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi
Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt
Trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt
Rọi xuống trăm năm một cõi đi về

Lời nào của cây lời nào cỏ lạ
Một chiều ngồi say, một đời thật nhẹ ngày qua
Vừa tàn mùa xuân rồi tàn mùa hạ
Một ngày đầu thu nghe chân ngựa về chốn xa

Mây che trên đầu và nắng trên vai
Đôi chân ta đi sông còn ở lại
Con tim yêu thương vô tình chợt gọi
Lại thấy trong ta hiện bóng con người

Nghe mưa nơi nầy lại nhớ mưa xa
Mưa bay trong ta bay từng hạt nhỏ
Trăm năm vô biên chưa từng hội ngộ
Chẳng biết nơi nao là chốn quê nhà

Đường chạy vòng quanh một vòng tiều tụy
Một bờ cỏ non một bờ mộng mị ngày xưa
Từng lời tà dương là lời một địa
từng lời bể sông nghe ra từ độ suối khe

Trong khi ta về lại nhớ ta đi
Đi lên non cao đi về biển rộng
Đôi tay nhân gian chưa từng độ lượng
Ngọn gió hoang vu thổi suốt xuân thì.....

Nghe bài hát




Cảm nhận

Hồi tưởng về anh, một hồi tưởng đong đầy nhạc cảm. Xin cảm ơn anh đã làm đẹp cuộc đời bằng âm nhạc, để sau những đêm nghe nhạc Trịnh sáng ra ta lại cảm nhận và hiểu được: “Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy. Ta có thêm ngày mới để yêu thương”
Như một nén hương tưởng nhớ gửi đến anh trong cõi vĩnh hằng!

“Mây che trên đầu và nắng trên vai
Đôi chân ta đi sông còn ở lại
Con tim yêu thương vô tình chợt gọi
Lại thấy trong ta hiện bóng con người”

Tháng tư về - mong một sự thật có thể trở thành lời dối trá, nhưng tiếc đây là ngoại lệ chua chát của ngày nói dối “Cá tháng tư” – đúng là Trịnh đã bỏ lại tất cả để đi về một cõi xa sau bao năm “Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt”.

Sáu năm trôi qua có rất nhiều sự kiện âm nhạc, nhiều biến cố đối với cuộc sống một con người nhưng niềm đau mất mát không gì bù đắp nổi của nhạc Việt vẫn hiển hiện và rưng rức xúc động trong lòng các tín đồ của nhạc Trịnh. Anh đã đi, để lại trong lòng công chúng một nỗi nhớ khôn khuây. Dù không hiện diện bằng xương bằng thịt nhưng trong các ca khúc của anh vẫn thấy “hiện bóng con người”, một Trịnh Công Sơn sâu lắng, trí tuệ và nghệ sỹ hòa trong từng nốt nhạc tài ba, để rồi mỗi khi ca khúc cất lên ta lại thấy nụ cười, ánh mắt anh ẩn hiện.

Anh như dự cảm được tất cả những gì thuộc về chu trình cuộc đời, trong các ca khúc của anh ta đều thấy một sự thản nhiên trước cái chết, trước sự chia xa, trước những thăng trầm của cuộc sống, anh luôn bình thản trước mọi sóng gió của cuộc đời.
Viết về anh thì bằng giấy bút không thể nào diễn đạt hết được, anh đã đến trong đời để làm nhạc sỹ và đã đi để lại cho muôn người một tài hoa âm nhạc.

“Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi
Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt
Trên đôi vai ta hai vàng nhật nguyệt
Rọi suốt trăm năm mọt cõi đi về”

Luôn có “Ám ảnh biệt ly” trong “Một cõi đi về”, nhạc của anh không thể cảm nhận bằng thính giác mà còn bằng khối óc và trái tim. Một điều gì đó trầm lắng, suy tư nhưng lại được anh trình bày một cách tự nhiên. Vậy nên cố nhạc sỹ Văn Cao nhận xét: “Trong âm nhạc của Sơn, ta không thấy dấu vết của âm nhạc cổ điển theo cấu trúc bác học phương Tây. Sơn viết hồn nhiên như thể cảm xúc nhạc thơ tự nó trào ra. Nói như nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, người bạn già của tôi, "Trịnh Công Sơn viết dễ như lấy chữ từ trong túi ra". Cái quyến rũ của nhạc Trịnh Công Sơn có lẽ là ở chính ở chỗ đó, ở chỗ không định tạo ra một trường phái nào, một triết học nào, mà vẫn thấm vào lòng người như suối tưới. Với những lời, ý đẹp và độc đáo đến bất ngờ hôn phối cùng một kết cấu đặc biệt như một hình thức của dân ca hầu như không thay đổi, Trịnh Công Sơn đã chinh phục hàng triệu con tim, không chỉ ở trong nước, mà ở cả ngoài biên giới nữa..."

Nhớ về anh, tự nhiên tôi lại nhớ đến “Một cõi đi về”. Có lẽ giờ phút này ở nơi xa nào đấy anh cũng hiểu được niềm nhớ khôn nguôi chúng ta dành cho anh, có lẽ ở nơi ấy anh đã thất sự tìm được chỗ dừng chân yên nghỉ và mỉm cười vì không còn phải: “Nghe mưa nơi nầy lại nhớ mưa xa Mưa bay trong ta bay từng hạt nhỏ Trăm năm vô biên chưa từng hội ngộ Chẳng biết nơi nao là chốn quê nhà.

Hồi tưởng về anh, một hồi tưởng đong đầy nhạc cảm. Xin cảm ơn anh đã làm đẹp cuộc đời bằng âm nhạc, để sau những đêm nghe nhạc Trịnh sáng ra ta lại cảm nhận và hiểu được: “Cảm ơn đời mỗi sớm mai thức dậy. Ta có thêm ngày mới để yêu thương”

Như một nén hương tưởng nhớ gửi đến anh trong cõi vĩnh hằng!